بسم الله الرحمن الرحیم

*( الهُمَ صَلی عَلی مُحَمّد وَ آل مُحَمّد )*

 

کم بودن مهریه مهم ترین عاملى است که ازدواج دختران مجرد را تسهیل مى کند و از دیگر سو اسلام از تعیین مهریه سنگین نهى فرموده است. در احادیث نیز با اشاره به این مطلب آمده است که خوشبختى زن در اندک بودن مهریه او و شومى او در بسیار بودن آن است.
امیرمؤمنان على(علیه السلام) نیز فرمودند:
لا تغالوا فی مُهورِ النساءِ فتکونَ عداوةً(56)؛ در (مقدار) مهریه زنان، از حد تجاوز نکنید که باعث دشمنى مى شود.
و نیز روایت شده است که یکى از نشانه هاى خجستگى زن، اندک بودن مهریه او و یکى از نشانه هاى شومى زن بسیار بودن مهریه او است(57).
در دسته دیگرى از روایات آمده است: زنى که مهر او کمتر باشد، بهتر است. اینک به برخى از این روایات اشاره مى کنیم. رسول خدا(صلى الله علیه وآله وسلم) فرمودند:
أفضلُ نساءِ أمّتی أصْبَحهُنَّ وجهاً و أقلَّهُنَّ مِهراً(58)؛ برترین زنان امت من زیباروى ترین و کم مهریه ترین آن ها است.
این حدیث شریف به خوبى آشکار مى کند که در اسلام بر کم بودن مهریه توجه شده است. از این رو مهریه نباید به مانعى بر سر راه ازدواج جوانان درآید. رسول خدا(صلى الله علیه وآله وسلم) دختر والا مقام خویش را با مهریه اى ناچیز به خانه شوهر فرستاد تا به همگان بیاموزد که مهر بالا و نظایر آن ضامن موفقیت در ازدواج نیست، بلکه شرط آن ایمان، تقوا و اخلاق نیک است. در چند روایت از امام صادق(علیه السلام) به اندک بودن مهریه حضرت زهرا(علیها السلام)اشاره شده است. در روایتى آمده است: حضرت على(علیه السلام) براى ازدواج با فاطمه(علیها السلام) یک روپوش مخمل راه راه ساده ـ که اندکى از مخمل آن از بین رفته بود ـ و یک پیراهن و یک زیرانداز از جنس پوست قوچ مهریه داد(59).
در روایت دیگرى آمده است: رسول خدا(صلى الله علیه وآله وسلم) حضرت فاطمه(علیها السلام) را به همسرى امیرمؤمنان(علیه السلام) درآورد با مهریه اى معادل یک زره حطمیّه و فرش خانه آن ها پوست قوچ بود و هنگامى که مى خوابیدند زیراندازى پشمین زیر خود مى انداختند(60). بنا بر روایتى دیگر، زرهى که به عنوان مهریه در نظر گرفته شده بود سى درهم ارزش داشت(61).
دسته دیگرى از روایات، به کاستن از مقدار مهریه دعوت مى کند و بر آن پا مى فشارد تا هم به ازدواج ترغیب کند و هم روند آن را تسهیل نماید. شخصى از امام صادق(علیه السلام) سؤال کرد: کمترین چیزى که مجاز است به عنوان مهر قرار گیرد، چیست؟ حضرت مى فرمایند: مقدارى شکر(62).
نیز از آن حضرت روایت شده است که رسول خدا(صلى الله علیه وآله وسلم) بیشترین مهرى که براى دختران خود و نیز کابین همسران خویش در نظر گرفت دوازده اوقیّه (هر اوقیّه چهل درهم) و یک نشّ (بیست درهم) بود(63).
متأسفانه این سنّت مؤکد اسلامى نزد مسلمانان این روزگار مورد بى توجهى قرار گرفته است، چه این که پسران جوان روزگار ما به دلیل مهریه هاى سنگین و طاقت شکن و انبوهى از شروط مادى که خانواده دختر بر گرده طرف مقابل مى نهند، هماره از این سنت رویگردان و گریزان هستند.
از این رو، اگر بخواهیم دختران جوان را به خانه بخت روانه کنیم تا بر مشکل عزوبت فایق آئیم و از پیامدهاى منفى بسیار آن رهایى یابیم، باید با این سنّت اسلامى آشتى کنیم و در محافل به تبلیغ و تأکید بر آن بپردازیم، باشد که مسلمانان از خواب غفلت بیدار شوند و با شناخت مصیبت وارد آمده بر خویش، به این سفارش اسلام پایبند گردند. شایان توجه است که، تا گذشته اى نزدیک معضل عزوبت در میان مسلمانان مطرح نبود؛ چرا که مهریه ها از مقدار «مهرالسنه» تجاوز نمى کرد و در بسیارى از اوقات نیز کم تر بود، امّا امروز، سایه شوم فاجعه اجتماعى و اخلاقى ناشى از مجرد ماندن جوانان و بالا رفتن سن ازدواج زندگى همگان را تحت الشعاع قرار داده است.

ادامه دارد ...

برگرفته از کتاب جوانان؛ ازدواج وراهکارها

نوشته آیت الله محمد شیرازی

اَللّهُمَّ الْعَنْ اَوَّلَ ظالِمٍ ظَلَمَ حَقَّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ آخِرَ تابِعٍ لَهُ عَلى ذلِکَ
 


X